Wanneer je te horen krijgt dat je erfgenaam bent, klinkt dat in eerste instantie misschien als iets positiefs. Echter, het is belangrijk om te beseffen dat een erfenis niet alleen uit bezittingen zoals een koophuis, spaargeld en inboedel hoeft te bestaan. Een overledene kan ook aanzienlijke schulden achterlaten. Denk hierbij aan een hypotheekschuld die hoger is dan de waarde van de woning, openstaande leningen, of onbetaalde belastingen en zorgkosten. Als erfgenaam moet je daarom heel voorzichtig te werk gaan en goed nadenken voordat je besluit wat je met de erfenis doet. De wet geeft je hiervoor drie duidelijke opties, elk met hun eigen juridische en financiële consequenties.
De gevaren van het onbewust zuiver aanvaarden
De eerste optie is het ‘zuiver aanvaarden’ van de nalatenschap. Dit betekent dat je alle bezittingen en alle schulden van de overledene erft. Als achteraf blijkt dat de schulden hoger zijn dan het vermogen, moet je dit tekort vanuit je eigen portemonnee betalen. Het grootste gevaar hierbij is dat je een erfenis ook per ongeluk zuiver kunt aanvaarden. Dit gebeurt wanneer je je ‘gedraagt als erfgenaam’. Dit kan al zo simpel zijn als het verkopen van de auto van de overledene, het pinnen met de bankpas van de erflater om een etentje te betalen, of het verdelen van waardevolle inboedel. Doe dit dus nooit voordat je zeker weet of de erfenis een positief saldo heeft.
Wat betekent beneficiair aanvaarden precies?
Als je vermoedt dat er schulden zijn, of als je simpelweg geen goed overzicht hebt van de financiën van de overledene, is ‘beneficiair aanvaarden’ de veiligste route. Hiermee accepteer je de erfenis onder de voorwaarde dat deze positief is. Je wordt in feite vereffenaar van de nalatenschap. Eerst worden uit de bezittingen de schuldeisers betaald. Blijft er daarna nog wat over? Dan komt dit toe aan de erfgenamen. Is er een tekort? Dan hoef je dit niet uit je eigen privévermogen aan te vullen. Beneficiair aanvaarden brengt wel formele verplichtingen met zich mee, zoals het opstellen van een strikte boedelbeschrijving en het afleggen van rekening en verantwoording aan de rechtbank.
Een erfenis volledig verwerpen: Hoe werkt dat?
Weet je vooraf al zeker dat de overledene uitsluitend schulden had, of wil je om persoonlijke redenen helemaal niets met de nalatenschap of de afwikkeling ervan te maken hebben? Dan kun je ervoor kiezen om de erfenis te ‘verwerpen’. Je bent dan formeel geen erfgenaam meer. Je krijgt niets van de bezittingen, zelfs geen fotoboek of aandenken, maar je bent ook niet aansprakelijk voor de schulden. Let er wel op dat bij verwerping jouw deel van de erfenis doorschuift naar de volgende erfgenamen in lijn, bijvoorbeeld jouw eigen kinderen. Zij moeten dan op hun beurt ook weer de keuze maken om de erfenis al dan niet te verwerpen.
Laat je goed adviseren bij een complexe boedel
Het afwikkelen van een erfenis is juridisch gezien een complex proces vol valkuilen. De keuze die je maakt (zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen) is in principe onomkeerbaar. Wanneer u twijfelt over de financiële staat van de nalatenschap in het noorden van het land, kan een Erfrecht advocaat Groningen u precies uitleggen wat in uw situatie de veiligste keuze is. Zo voorkomt u dat u onbedoeld opdraait voor de financiële fouten of schulden van een ander en zorgt u voor een correcte juridische afhandeling.